ZASTRZEŻENIE UMOWNEGO PRAWA ODSTĄPIENIA NA PODSTAWIE ART. 395§1 KODEKSU CYWILNEGO

Oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy powoduje skutek w postaci ustania stosunku umownego.

Uprawnienie do odstąpienia od umowy może wynikać ze zgodnej woli jej stron. Stosownie do art. 395§1 KC można zastrzec, że jednej lub obu stronom przysługiwać będzie w ciągu oznaczonego terminu prawo odstąpienia od umowy. Prawo to wykonywa się przez oświadczenie złożone drugiej stronie. 

Umowne prawo odstąpienia może być przyznane jednej lub obu stronom zobowiązania i jest niezależne od wykonania lub nienależnego wykonania zobowiązania. Wykonując prawo odstąpienia strona nie musi wskazywać przyczyny uzasadniającej odstąpienie od umowy i uzasadniać swojej decyzji.

Jako elementy obligatoryjne zastrzeżenia umownego prawa odstąpienia należy wskazać oznaczenie terminu, w czasie którego będzie możliwe skorzystanie z tego prawa, a także wskazanie  strony (ewentualnie stron), której (którym)uprawnienie takie przysługuje.

Termin wyznaczony przez strony podlega ocenie w świetle art. 58 § 1 i art. 353 KC. Oznaczenie tego terminu może polegać nie tylko na wskazaniu konkretnej daty kalendarzowej, czy okresu liczonego w jednostkach czasu (takich jak dni, tygodnie, miesiące), lecz również na wskazaniu pewnego zdarzenia przyszłego, o ile jego zaistnienie jest pewne.

Zastrzeżenie prawa odstąpienia od umowy bez oznaczenia terminu, w ciągu którego będzie ono przysługiwać powoduje nieważność zastrzeżenia albo nieważność umowy (art. 58 § 1 i 3 KC).

Zgodnie z art. 395 § 2 KC w razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą. To, co strony już świadczyły, ulega zwrotowi w stanie niezmienionym, chyba że zmiana była konieczna w granicach zwykłego zarządu. Za świadczone usługi oraz za korzystanie z rzeczy należy się drugiej stronie odpowiednie wynagrodzenie.

Skutki wykonania prawa odstąpienia mogą być odmiennie uregulowane w stosunku do zasad wyrażonych w powyższym artykule (wyrok SN z 16.04.2014 r., sygn. akt: V CSK 311/13).

Wymaga podkreślenia, iż do umownego odstąpienia od umowy nie mają zastosowania przepisy regulujące ustawowe prawo odstąpienia od umowy (wyrok SN z 30.01.1998 r., sygn. akt: III CKN 279/97).

About the author: Modus